Lời khuyên khởi nghiệp từ 7 doanh nhân thành đạt

http://cafebiz.vn/quan-tri/loi-khuyen-khoi-nghiep-tu-7-doanh-nhan-thanh-dat-201306101600276332ca57.chn

Tỷ phú thế giới thích tiền, mong được tiền thích

Tiền bạc có mang lại hạnh phúc cho ông không? Người giàu thứ 7 ở Mỹ và 14 thế giới với tài sản ròng 20,5 tỉ đô la Mỹ trả lời: Tôi yêu tiền và hy vọng tiền cũng thích tôi.

Tiền bạc có mang lại hạnh phúc cho ông không? Người giàu thứ 7 ở Mỹ và 14 thế giới với tài sản ròng 20,5 tỉ đô la Mỹ hiện nay (theo Forbes) - tỷ phú Sheldon Adelson - Chủ tịch, Tổng giám đốc Tập đoàn Las Vegas Sands tất nhiên không nhớ rằng ông đã trả lời tôi câu hỏi này hơn 2 năm trước, nhưng câu trả lời không khác lần đầu: Tôi yêu tiền và hy vọng tiền cũng thích tôi.

 

Ông kể, bất cứ ai gặp tôi ngày nay đều thốt lên: Sao ông giàu thế! Nhưng tôi lại là người sinh ra trong cơ cực. Cha mẹ tôi là người Do Thái. Chúng tôi lớn lên tại khu ngoại ô nghèo Boston. Bố tôi lái taxi, mẹ quản lý một tiệm hàng dệt may nhỏ. Cả gia đình gồm 6 người phải ngủ trong một buồng chỉ vài mét vuông. Tôi đã chứng kiến cách bố mẹ tôi cật lực làm việc để nuôi con, vì vậy tôi luôn đánh giá cao những người lao động.

Adelson bắt đầu kiếm sống từ nhỏ. Khi mới 10 tuổi, ông nói đã làm đủ nghề như bán bánh kẹo, bán báo, nhưng chưa bao giờ cậu bé Adelson nghĩ mình sẽ phải chịu khổ mãi. Ông từng theo học đại học rồi bỏ giữa chừng. Ông không có bằng cấp, nhưng lại có quá nhiều kinh nghiệm thương trường từ chính cuộc sống. Adelson bước vào nghiệp kinh doanh từ nhiều nghề, bất động sản, tư vấn tài chính, rồi đến kinh doanh sòng bạc. 

 

Ông vươn lên vị trí người giàu thứ ba thế giới vào năm 2006, 2007 và 2008 với gia sản 26 tỉ đô la Mỹ và biệt danh “Vua sòng bạc”. Vào thời điểm hoàng kim này, mỗi giờ ông thu về lợi nhuận gần một triệu đô la Mỹ nhờ hệ thống casino sang trọng trải từ Las Vegas (Mỹ) đến Macau (Châu Á). Tốc độ làm giàu này chưa tỉ phú nào đạt được. 

 

Xung quanh sự nghiệp Adelson có nhiều quan điểm trái chiều, người thì phản đối cách “kinh doanh tội lỗi” của ông, người thì khen ngợi vì ông tạo ra nhiều công ăn việc làm và làm từ thiện rất nhiều. Song cả hai phe đều phải thừa nhận ông là nhà kinh doanh đại tài và có tầm nhìn chiến lược. Ông là người biến Las Vegas từ một thành phố xơ xác giữa sa mạc trở thành trung tâm cho ngành du lịch hội nghị, sự kiện. Ông đã biến vùng đầm lầy của Macau tại Dải Cotai trở thành một thành phố nghỉ dưỡng phức hợp lớn nhất thế giới và hiện đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Ông đã biến vịnh Marina của Singapore từ khi chưa có đất trở thành một trong những biểu tượng mới của châu Á với con thuyền lơ lửng trên 3 tòa tháp khổng lồ 57 tầng.

Triết lý kinh doanh của ông là gì? Tôi hỏi. “Đó là tạo ra những lĩnh vực kinh doanh mới và luôn làm mọi việc một cách khác biệt, làm những điều chưa ai làm. Chẳng hạn chưa từng có ai trên thế giới này nghĩ đến việc xây dựng những khu phức hợp nghỉ dưỡng trước tôi. Tôi đã làm việc trong ngành kinh doanh trong suốt 67 năm qua. Đó là cả một chặng đường dài. Tôi biết tôi là một ông già, nhưng điều này giúp tôi. Tôi không cần đến nghiên cứu thị trường. Thường tôi chỉ đến một nơi, cảm nhận và đánh giá từ chính bản năng kinh doanh và quyết định và tôi cũng cho rằng Việt Nam thực sự là một điểm đầu tư rất đáng để mạo hiểm”, Adelson trả lời.

 

Ở tuổi 79, Adelson là một ông già rất giỏi thuyết phục, lý lẽ gãy gọn, sắc bén. Khi chúng tôi hỏi tại sao ông không tận hưởng sự an nhàn? Ông tỏ vẻ ngạc nhiên pha chút hài hước: Thật vậy sao? Tôi là doanh nhân. Tôi yêu thích và đam mê công việc cũng như thành công. Nó mang lại cho tôi cảm giác mình đang trải nghiệm cuộc sống. Mỗi lần tôi hoàn tất một dự án nào đó, tôi lại muốn lao ngay vào một dự án khác lớn hơn, một cái gì đó chưa từng được thực hiện trước đây. Nó là động lực cuộc sống, là châm ngôn hoạt động của tôi. Tôi không làm tất cả những điều này vì tiền. Tôi đã có đủ tiền. Tất nhiên, để nói cho đúng, tiền chính là thước đo cho sự thành công. Nếu tôi thành công và sự thành công đó mang lại nhiều tiền bạc, thêm nhiều những cổ đông khác sẽ được chia sẻ sự thành công đó. Nhưng tôi không làm việc mọi chỉ vì đam mê kiếm tiền. Một doanh nhân giỏi luôn ước ao vươn lên và hoàn tất các giấc mơ của mình và đó là lý do tôi vẫn tiếp tục làm việc. Tôi không thích bỏ cuộc một cách dễ dàng.

 

Trỉ phú Adelson nói rằng Tập đoàn đang có kế hoạch xây dựng những khu nghỉ dưỡng phức hợp ở Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam (tại Hà Nội và TPHCM). Họ cũng vừa được cấp phép xây dựng một khu phức hợp có sòng bạc đầu tiên ở châu Âu, tại thành phố Madrid. Ông chỉ tay sang một vùng rộng lớn còn bỏ hoang đối diện khu Vientian hoành tráng: Chúng tôi vừa có giấy phép xây dựng một khách sạn mới. Trong vòng khoảng 1,5 năm nữa, khách sạn mới với khoảng 3.000 phòng sẽ mọc lên phía bên kia và sẽ có thêm một khách sạn khoảng 3.300 phòng ngay tại khu này, quy mô đầu tư của khách sạn mới khoảng 2,5 tỉ đô la Mỹ và có thể hơn. 

 

Lạc quan và đam mê cuộc sống là điều Adelson khó giấu, khi được hỏi tiếp tục đầu tư rất nhiều trong thời buổi ai cũng thận trọng có phải là lựa chọn khôn ngoan hay không? Ông nói rằng người kinh doanh cần mua thấp bán cao chứ không phải ngược lại. Tình hình khó khăn chính là thời điểm tốt để phát triển bởi chi phí sẽ thấp hơn, lao động và nguyên vật liệu sẵn có. 

 

“Khi chúng tôi xây dựng xong những khu khách sạn mới, mất khoảng 2-3 năm, thì nền kinh tế đã phục hồi rồi. Chúng ta không thể nhìn vào diễn biến trong khoảng một, hai hay sáu tháng để xác định xu hướng dài hạn. Không gì có thể cứ lên thẳng mãi và không gì là xuống mãi. Mọi cái đều có đỉnh và đáy. Vậy, chúng ta hãy bắt đầu vào lúc đáy và xây dựng, kiến tạo để có thể gặt hái vào lúc đỉnh. Một doanh nhân phải luôn bận rộn với các ý tưởng về phát triển”. 

 

Bạn hỏi bí quyết làm giàu của tôi ư? ông tiếp, muốn giỏi giang trên thương trường, bất cứ ai cũng phải hiểu và làm chủ được nghệ thuật tiếp thị. Một yếu tố khác nữa là tôi sẵn sàng mạo hiểm, đánh cược với số phận. Cơ hội trong cuộc sống cũng giống như một người đợi xe bus, chẳng may lỡ chuyến này thì chỉ vài phút sau lại có chuyến khác. Nhưng khi bị ngã, bạn cần phải tự đứng dậy và tự làm lại từ bàn tay trắng.

Chúng tôi kết thúc cuộc trò chuyện bằng việc quay lại quan điểm về tiền. “Tôi không thể nói rằng chúng tôi không hạnh phúc nếu không có tiền. Nhưng lý do để kiếm tiền là vì tôi tin rằng để hạnh phúc phải làm những người khác hạnh phúc. Tình yêu luôn là món quà giá trị nhất. Vì thế chúng tôi làm từ thiện rất nhiều, ít nhất là một tỉ đô la một năm”, ông trầm giọng. "Triết lý dùng tiền của tôi là giúp những người không thể tự giúp mình. Làm tỷ phú không chỉ có sức ép mà còn là trách nhiệm. Chúng tôi may mắn có nhiều tiền và sử dụng đồng tiền đó đúng mục đích là trách nhiệm để đóng góp cho xã hội". 

Theo Hồng Phúc

VEF

http://dantri.com.vn/kinh-doanh/ty-phu-the-gioi-thich-tien-mong-duoc-tien-thich-697358.htm

Idol - Tài năng nhường chỗ cho tình thương

Ya Suy với khả năng ca hát có hạn đã chiến thắng Vietnam Idol, Hoàng Quyên đầy tài năng nhưng lại chỉ về nhì.

Nhìn lại suốt chặng đường tham gia Vietnam Idol của Ya Suy, khó tìm thấy một phần thi nào xuất sắc, để phải thốt lên "Hát hay quá" hay "Giọng ca tuyệt vời"... Tất cả ấn tượng của khán giả với anh là một giọng hát bản năng, có đôi chút cảm xúc mang tới cho người nghe. Nhưng điều lớn hơn đọng lại là bản tính rất thật của Ya Suy khiến cho khán giả thấy thương mến - một tình cảm đến tự nhiên và thoải mái. Bởi vì trong giới nghệ sĩ bây giờ, kiếm đâu ra một người chân thành, thật lòng thật dạ đến vậy, người mà nghĩ sao nói vậy, ngờ nghệch đến như thế. Mỗi lời nói của Suy, từ câu cảm ơn, xin lỗi, từ vui đến buồn đều bẽn lẽn, rụt rè như một đứa trẻ. Có lẽ vì thế chăng mà ai cũng thương cậu - thương như một đứa bé ngây ngô, một tâm hồn trong sáng vừa bị ném vào giữa chốn thị phi của đời sống nghệ thuật.

Ya Suy và Hoàng Quyên song ca trong đêm trao giải.

Đó cũng là lý do vì sao Ya Suy lại được nhiều người bình chọn như thế dù cậu ấy không sở hữu một giọng hát hay. Thậm chí Suy hát chưa chắc đã bằng một giọng ca sinh viên. Chàng trai dân tộc này hát thường xuyên chênh phô, nhạc cảm không tốt, quãng giọng hẹp và lên cao hay bị chới với... Xét về tài năng thì thật sự có hạn. Chưa nói đến việc tâm lý không vững, bản lĩnh sân khấu rất kém. Chỉ một sự cố nhỏ xảy ra đã khiến anh chàng luống cuống thấy rõ và không biết xử lý ra sao. Minh chứng rõ nhất cho sự nghiệp dư này là phần thi ca khúc Viết tình ca, khi gần như cả bài Ya Suy hát sai tông, lên xuống thất thanh mãi không về được tông chuẩn.

Chàng trai chân chất và ngây ngô đến từ dân tộc Chu Ru ngay giây phút lên ngôi thần tượng cũng vẫn tỏ ra thật thà đến khó tả, khi cậu nghĩ đến chuyện mua thêm đàn lợn cho gia đình. Nhiều người cho rằng một Idol mà chỉ nghĩ được mỗi việc... chăn lợn thì liệu rằng có xứng đáng và có làm được điều gì cho con đường âm nhạc tương lai. Và rằng khán giả có sai lầm không khi đặt niềm tin yêu vào anh chàng này?

Sau khi Ya Suy chiến thắng, câu hỏi lớn đặt ra là cậu ấy sẽ đi tiếp như thế nào khi thật sự cậu đang khoác một chiếc áo choàng lộng lẫy nhưng lại quá rộng so với vóc dáng. Thần tượng âm nhạc thì phải có tài năng âm nhạc chứ không thể đi lên bằng sự ngây thơ, tính cách dễ mến được. Những người nhắn tin bình chọn cho Ya Suy vô tình đã đặt cậu ấy vào một vị trí cao khi mà cậu ấy không có thực tài. Đó sẽ là một bi kịch. Và rồi tình thương của họ có ở lại được mãi khi mà sự chân thành của Ya Suy không cứu vãn được giọng hát non kém.

Trong giờ phút này, những ai yêu mến Ya Suy có lẽ vẫn đang rất vui mừng vì chàng trai này đã chiến thắng. Những người còn lại thì thấy chuyện đó thật không công bằng cho Hoàng Quyên. Có điều lại thêm một câu hỏi nữa đặt ra là: Tại sao ít người bình chọn cho Hoàng Quyên như vậy dù cô hát kỹ thuật có thừa với chất giọng alto hiếm có. Tại sao phần còn lại của khán giả lại không rút điện thoại ra nhắn cho Hoàng Quyên để cô ấy có số phiếu cao hơn Ya Suy, rồi giờ đây lại ngồi ngậm ngùi.

Ya Suy trở thành quán quân Thần tượng âm nhạc Việt Nam mùa thứ 4.

Có lẽ Hoàng Quyên hát tốt nhưng chưa đủ để đi vào lòng người. Mà không chạm tới trái tim người nghe thì chả có động lực gì khiến họ nhắn tin cho mình. Thái độ của khán giả với Quyên cứ hững hờ, không yêu mà cũng chả ghét. Bản thân cô thì hát luôn ổn định, an toàn, sạch sẽ trong suốt quá trình thi. Mà khán giả nghĩ rằng với người được học hành bài bản về thanh nhạc như cô, đương nhiên phải làm được điều đó. Vậy thì có gì đáng khen và đáng ngưỡng mộ đâu?

Chưa kể trong hành trình của Idol, Hoàng Quyên còn có những phát ngôn thiếu khôn ngoan, làm khán giả mất đi nhiều cảm tình về cô. Cô bị "ném đá" khá nhiều khi nói rằng rút khỏi The Voice vì không đánh giá cao 4 huấn luyện viên của chương trình, rằng "huấn luyện viên nào thì giải thưởng đó". Một chút sơ sẩy khi trả lời phỏng vấn đã cho thấy cô gái này chưa biết tôn trọng những đàn anh đàn chị đi trước, thái độ có chút xấc xược dù cô chưa có thành quả gì đáng kể trong sự nghiệp ca hát.

Kết quả cuộc thi phản ánh đúng tâm lý khán giả nhưng không phải lúc nào đó cũng là một sự lựa chọn chính xác về chuyên môn. Người chiến thắng là Ya Suy thua kém hẳn tài năng so với Hoàng Quyên nhưng đoạt ngôi vị quán quân nhờ tình thương của khán giả. Tất nhiên, có khán giả thì ca sĩ mới có đất diễn nhưng Ya Suy cũng cần phải nghiêm túc suy nghĩ về con đường nghệ thuật của mình, trau dồi kỹ thuật thanh nhạc để không trở thành một chàng bù nhìn trong giới showbiz với danh xưng Thần tượng âm nhạc.

Hà ThuẢnh: Lý Võ Phú Hưng

http://ngoisao.net/tin-tuc/showbiz-viet/2013/02/idol-tai-nang-nhuong-cho-cho-tinh-thuong-229687/

5 Tỷ Phú khác người khiến Thế Giới ngả mũ

Không mua những biệt thự đắt tiền hay những phi cơ hạng sang, không chi hàng triệu USD cho một bữa tiệc sinh nhật… mặc dù có trong tay hàng chục tỷ USD. Đó là những gì cả thế giới ngưỡng mộ ở họ.

Dưới đây là 5 tỷ phú “khác người” nhất thế giới:

1. Warren Buffet
Theo ước tính năm 2011, tổng tài sản của “ông vua" chứng khoán - nhà lãnh đạo tài ba của tập đoàn Berkshire Hathaway hiện nay khoảng 50 tỷ USD. Luôn nằm trong danh sách những tỷ phú giàu nhất thế giới suốt 20 năm qua, nhưng nhà đầu tư cổ phiếu vĩ đại nhất vẫn sống trong ngôi nhà 3 phòng ngủ ở giữa thị trấn Omaha trị giá 31.500 USD mà ông đã mua sau khi lập gia đình 50 năm trước. Ông nói rằng, mọi thứ ông cần là ở trong ngôi nhà đó, và cơ ngơi này thậm chí còn không có tường hay hàng rào. "Đừng mua quá những gì bạn thực sự cần và khuyến khích con cái bạn hành động và suy nghĩ tương tự"- Buffet chia sẻ. Warren tự lái xe và không thuê vệ sĩ. Ông chưa bao giờ đi bằng máy bay riêng, mặc dù ông sở hữu một hãng máy bay tư nhân lớn nhất thế giới. Buffet không mang theo điện thoại di động, cũng không có máy vi tính trên bàn. Ông luôn nhấn mạnh: "Những người hạnh phúc nhất không cần thiết phải có những thứ tốt nhất. Họ chỉ đơn giản thưởng thức những thứ họ có".

2. Carlos Slim

Trong suốt 10 năm qua, Carlos Slim đã nhiều lần vượt qua “ông vua phần mềm” Bill Gates để dẫn đầu danh sách Những tỷ phú giàu nhất thế giới. Tuy nhiên, điều mà người ta đánh giá cao ở tỷ phú người Mexico gốc Châu Á này không chỉ bởi số tài sản khổng lồ ông đang sở hữu mà còn bởi lối sống hết sức giản dị, khiêm tốn. C.Slim không bao giờ hãnh tiến hay khoe khoang sự giàu có của mình. Ông không có những chiếc ô tô đắt tiền hay đồ trang sức quý hiếm, ăn vận rất khiêm nhường và không bao giờ tốn tiền với những đồ hàng hiệu. Trong khi làm việc, C. Slim mang những chiếc đồng hồ rẻ tiền có gắn thêm máy tính. C. Slim sống giản dị quá mức bình thường. Phòng làm việc của ông được bố trí giống như bất cứ một nhân viên bình thường nào. Một ngày ông làm việc tới 14 tiếng, nhiều khi quên cả ăn. C. Slim vẫn giữ những cuốn sổ mà trong đó cha ông đã bắt ông ghi lại cách chi tiêu số tiền 5 peso mỗi tuần khi xưa. Ông vẫn thích dùng bút và giấy chứ không dùng máy tính. Ngôi nhà của ông ở Mexico City chỉ có 6 phòng ngủ và một bể bơi nhỏ, treo các tác phẩm nghệ thuật của một số họa sĩ, nhà điêu khắc trứ danh mà ông ưa thích như: Renoir, Van Gogh, Rivera và Rodin. Nhà tỷ phú vĩ đại luôn tôn thờ nguyên tắc: "Hãy loại bỏ những sự dư thừa ngay cả trong những lúc dễ dàng nhất của cuộc đời mình, vì điều này sẽ giúp ta ổn định trong những giai đoạn gặp nhiều khó khăn lớn nhất"

3. Ingvar Kamprad

Có lẽ ít người biết rằng, cha đẻ của thương hiệu nổi tiếng Thụy Điển IKEA - tỷ phú đồ gỗ Ingvar Kamprad còn được mệnh danh là “tỷ phú tiết kiệm”. Tuy liên tục được ghi tên trong danh sách những người giàu nhất thế giới, nhưng tỷ phú người Thụy Điển vẫn chọn cho mình lối sống giản dị, bình dân.
Khi sắm ôtô, Ingvar Kamprad không chọn mua loại Ferarri, Porscher hay ít nhất cũng là chiếc Mercedes như các thương gia thành đạt khác. Ngược lại, người ta thấy ông vô cùng hài lòng với chiếc xe Volvo vào loại xoàng xĩnh. Ngoài ra, ông vẫn đi máy bay với loại vé phổ thông và thường mua hàng giảm giá. Thậm chí, Người dân làng Elmtary Agunnaryd, quê của Ingvar Kamprad vẫn luôn ấn tượng về việc mỗi lần ông về quê lại vào tiệm cắt tóc làng với giá 5 Euro như những người nông dân nghèo. Ông cho rằng như thế một mặt là tiết kiệm, mặt khác cũng tạo điều kiện để mình có dịp hòa chung với những người dân bình thường mà ông coi đó là thượng đế của mình.

4.Chuck Feeney

Với phương châm “Sống để làm việc, chứ không phải để làm giàu”, “tỷ phú không tiền” của Mỹ - Chuck Feeney luôn là một trong những tấm gương sáng về lối sống giản dị và tiết kiệm. Sinh ra ở New Jersey trong một gia đình viên chức Ireland - Mỹ, Feeney là người đồng sáng lập ra chuỗi Cửa hàng mua sắm miễn thuế (DFS)- chuỗi cửa hàng bán lẻ miễn thuế lớn nhất thế giới.
Ông thích kiếm tiền nhưng lại không muốn sở hữu chúng, nên nhiều năm liền đã bí mật làm từ thiện phần lớn khối tài sản khổng lồ trị giá hàng tỷ USD. Trong khi đó, Chuck Feeney vẫn đeo đồng hồ giá 15 USD, đi máy bay vé hạng bét, cũng chẳng có nhà hay xe hơi riêng. Để nói về những điều tâm huyết của mình, Feeney luôn tâm đắc câu tục ngữ của người Xentơ “Không có túi đựng tiền trong tấm vải liệm”

5.Frederik Meijer

Người sáng lập chuỗi cửa hàng tạp hóa lớn nhất vùng Trung Tây- Frederik Meijer mặc dù không sở hữu những khối tài sản khổng lồ như những vị tỷ phú ở trên nhưng ông vẫn được coi là tỷ phú bình dân và giản dị nhất thế giới. Với tổng tài sản ước tính khoảng 5 tỷ USD, Meijer vẫn đi 1 chiếc xe hơi bình thường cho đến khi nó không còn chạy được nữa. Khi đi du lịch hay đi công tác, ông luôn thuê những nhà nghỉ giá rẻ với dịch vụ đơn giản…

Tác giả bài viết: Internet

http://giaophannhatrang.org/index.php?nv=news&op=Phut-Ngam-Nghi/5-Ty-Phu-khac-nguoi-khien-The-Gioi-nga-mu-1733

Ủ chín sản nghiệp trong men thời gian

TTCT - Nhớ cột mốc năm 2000, một biểu tượng lung linh của thời gian, đánh dấu thiên niên kỷ thứ ba mà cả nhân loại đón chào, vốn là một năm rồng (năm Canh Thìn) của âm lịch. Và giờ đây khi bình minh của năm 2013 ló dạng, cũng là lúc ta chuẩn bị chia tay một năm rồng nữa, năm Nhâm Thìn 2012.

Thế là thiên niên kỷ thứ ba mới đó đã trôi qua một giáp: thấm thoát đã 12 năm!

Minh họa: Bích Khoa

Thời gian là chất liệu bao trùm, chi phối tất cả. Nó hủy hoại, làm xuống cấp mọi thứ, nhưng cũng làm sinh sôi nảy nở nếu chúng ta biết tôn trọng nó, nhận ra nó là một dòng chảy vĩ đại và biết đặt nó là trọng tâm trong mỗi toan tính của mình. Khi ấy, thời gian sẽ trở thành một món quà lớn của Thượng đế.

Nguyên liệu của Thượng đế

Một nghệ nhân chế biến thực phẩm hàng đầu của Ý khi được hỏi về công thức làm ra món thịt muối Parma tuyệt hảo đã trả lời tỉnh khô: “Thịt, muối và... thời gian”. Chính thời gian là “nguyên liệu” chủ yếu làm “chín muồi” miếng thịt sống ướp muối, giúp tạo ra hương vị của món thịt tuyệt hảo này.

Trong kiến trúc cũng vậy, một kiến trúc sư Pháp đã có lần hỏi người viết: “Ông biết cần gì để có một ngôi nhà đẹp hoặc để sửa một ngôi nhà cho nó đẹp không?” và bật mí luôn: “Cần thời gian! Để ngôi nhà cũ đi một chút, tức “aging” nó (làm nó “lên tuổi”), để cây xanh mọc lên thật tự nhiên là ngôi nhà xấu cũng thành đẹp!”. Thiệt, cứ về quê nghèo của ta đi, thấy thềm xưa, nhà cũ, mái ngói rêu phong, bụi chè tàu, lối vào rợp bóng cây... sẽ thấy “lâu đài khuê các của chốn thị thành” chả là gì ngay!

Trong kinh doanh, đầu tư..., thời gian còn là thứ cốt tử hơn. Mọi bài học về đầu tư bao giờ cũng bắt đầu bằng khái niệm “the time value of money” (Giá trị thời gian của đồng tiền). Người ta không chỉ đánh giá rủi ro hay lợi nhuận của cú đầu tư, mà còn cần phải biết bao lâu thì hoàn vốn. Giới đầu tư bao giờ cũng nhớ đến Luật 72 (Rule of 72), một công thức tính nhẩm bình dân nhưng hiệu quả, để xem thử với một lãi suất như vậy mất bao lâu thì số tiền tôi đầu tư tăng gấp đôi. Ta lấy 72 chia cho lãi suất hằng năm sẽ ra số năm, thí dụ, nếu đầu tư 1.000 đôla, lãi suất 6% một năm, lấy 72 chia 6 ta có 12 năm là thời gian cần để 1.000 đôla thành 2.000 đôla.

Thời gian là bột men của Thượng đế để làm thấm thịt, để lên men rượu, để phân định kiến trúc nào thành kỳ quan, để đồng tiền sinh sôi, tài sản được tích lũy và nảy nở...

Tiền cũ và tiền mới

Khái niệm “tiền cũ - tiền mới” ở đây không phải độ cũ - mới của đồng bạc mà là đường đi của đồng vốn có từ lâu đời, được bảo tồn, tăng trưởng khéo léo qua thời gian, biến thành sức mạnh kinh tế - tiền mới - cho chủ nhân. “Tiền cũ” của các nước phương Tây là một công cụ rất thâm hậu, không chỉ đi tiếp thành tiền nhiều hơn, chúng còn được chuyển hóa sâu vào những tài sản phi vật thể, vào quyền lực, vào các định chế toàn cầu.

Nhóm tư vấn quản lý tài sản PICTET, một loại ngân hàng tư nhân chuyên quản lý tài sản cho nhà giàu, đã có một châm ngôn ẩn dụ nhiều ý nghĩa: “Các doanh nhân làm ra tiền mới, chúng tôi bảo vệ để nó trở thành tiền cũ”. Ký tên bên dưới: Private Bankers since 1805 (Những chủ nhà băng tư nhân, thành lập từ năm 1805).

Quan trọng không kém, để quản lý “tiền cũ” ấy, PICTET tự gọi mình là banker (chủ nhà băng) chứ không phải là bank (nhà băng), bởi họ là những cá nhân rất giàu có, là dân của... tiền cũ với hơn 200 năm tồn tại, đồng thời là những nghệ nhân, những bậc thầy nắm vững nghệ thuật bảo toàn đồng vốn bằng sự chăm chút mang tính cá nhân. Họ như nói rõ: “Là tôi đây, tôi giàu có, tôi là bậc thầy và tự tôi chịu trách nhiệm về tài sản của bạn đây”, chứ không phải là một bộ máy, nghe to lớn, vĩ đại mà rốt cuộc sụp đổ, thất thoát, nợ xấu tùm lum... rồi cười huề cả làng, rồi kêu chính phủ lấy thuế của dân ra... cứu!

Trẻ dại bên tiền mới, dẻo dai bên tiền cũ

Nhìn vào một trường hợp PICTET này thôi, chúng ta nhận ra cách làm ăn kinh bang tế thế mà ta đang vận hành là không ổn. Chẳng có gì của ta hiện nay được thời gian ngấm vào để phát huy, thăng hoa cả. Tiền chỉ toàn là... “tiền mới” - mới toanh, tài sản có được của người giàu Việt giỏi lắm chỉ tích lũy từ trên dưới 20 năm nay (chưa bàn đến đó là tiền sạch hay bẩn), nên đó là tài sản yếu ớt, còn trẻ quá nên không nhiều và không thâm hậu.

Còn các doanh nghiệp, công ty hay ngân hàng của ta thì tuổi đời còn mỏng hơn và luôn không ổn định. Cách nay 30 năm, khi bắt đầu bước chân vào nghề báo, tôi là một phóng viên trẻ viết về mảng tiểu thủ công nghiệp, một mảng kinh tế rất sôi động vào lúc Việt Nam vừa có hòa bình. Bao nhiêu tài hoa kinh doanh thời ấy gầy dựng lại sự nghiệp từ đây, họ gồm các doanh nhân, công kỹ nghệ gia Sài Gòn cũ, nhiều trí thức tài giỏi muốn thử sức mình trong sản xuất, một số lớn người Việt gốc Hoa rất giỏi công kỹ nghệ, nhiều cựu chiến binh, các tu sĩ Công giáo, các thầy Phật giáo..., biết bao nhiêu ngành nghề sôi nổi hoạt động dưới mô hình tổ hợp sản xuất, hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp nổi tiếng một thời.

Vậy mà đến nay thật khó để tìm ra các tên tuổi của một thời vang bóng ấy.

Thật ra một nền kinh tế bền vững chính là được ấp nở từ cái nôi của các doanh nghiệp gia đình, doanh nghiệp nhỏ và vừa như thời hoàng kim tiểu thủ công nghiệp vừa nêu. Ngay tại Mỹ, bạn tôi, một kỹ sư điện tử suốt gần 20 năm qua chỉ làm việc cho một công ty gia đình nhưng nổi tiếng toàn cầu trong giới hàng không. Công ty có hơn 10 công nhân nhưng nắm một công nghệ quan trọng để sản xuất thiết bị tạo được áp suất cao như áp suất khi bay cao trên bầu trời, để các hãng hàng không dùng mà thử các thiết bị bay của họ.

Công ty này do một gia đình giàu có loại “tiền cũ” nắm giữ và không bao giờ cổ phần hóa hay “go public”. Ở Nhật, ông anh của người bạn này là chủ một công ty nhỏ chuyên sản xuất máy thở siêu cao tần dùng cho trẻ sinh thiếu tháng, với công nghệ tinh xảo hàng đầu, công ty làm ăn rất uy tín đến mức Nhật hoàng phải đến thăm...

Các công ty như trên nhỏ nhưng không... bé. Theo thời gian, nhờ thời gian và nhờ giá trị của “tiền cũ”, chúng trở nên dẻo dai, không bao giờ bị bong bóng làm nổ tung.

“Hãy bắt đầu xây dựng truyền thống của bạn”

Đây là châm ngôn của một công ty hiểu rất rõ về giá trị của thời gian và truyền thống lâu đời - Patek Philippe, một công ty gia đình có từ năm 1839, với sản phẩm là những chiếc đồng hồ trị giá nhiều chục ngàn đôla có tuổi thọ truyền đời, được nhiều gia đình dùng làm của gia bảo. Chả trách mà câu giới thiệu của công ty luôn nhấn mạnh: “Bạn thật sự không bao giờ giữ riêng cho mình một chiếc Patek Philippe. Bạn chỉ trông coi nó cho thế hệ tiếp theo”.

Xã hội chúng ta trải qua quá nhiều biến động trong lịch sử mấy trăm năm nên chẳng ai còn tâm trí màng đến việc xây dựng các doanh nghiệp truyền đời. Nhưng nay có lẽ đã đến lúc các doanh nhân, doanh nghiệp phải bắt đầu xây dựng truyền thống được rồi. Cứ nhìn quanh ta xem, từ vỏ chai bia Sapporo của Nhật cũng ghi là loại bia có từ năm 1876. Xem phóng sự Turkisk Delights thấy có hẳn một gia đình chỉ làm và bán một loại kẹo suốt 200 năm qua. Rồi một gia đình nhập cư từ Armenia vào Thổ Nhĩ Kỳ chuyên làm bánh tráng sữa suốt năm thế hệ...

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa như thế thường thâm canh sâu vào truyền thống, cải tiến và áp dụng công nghệ cao trong sản xuất, quản lý. Họ là một tập hợp có sức sống bền vững, trở thành chỗ dựa cho cả quốc gia, như trong trường hợp của Đức và Nhật...

Nhưng để làm được vậy, cần xây dựng xã hội biết tôn trọng các doanh nghiệp nhỏ, biết yêu mến công việc sản xuất, yêu sản phẩm truyền thống của gia đình. Dĩ nhiên, xã hội cũng cần các ngành trung gian: tài chính, dịch vụ hoặc bàn giấy nhà nước... Nhưng trên hết phải khuyến khích tinh thần kỹ nghệ, tinh thần lập nghiệp và bảo tồn cơ nghiệp.

Con đường thành đạt không nên chỉ biết đổ vào bằng cấp, chen chân vào chốn quan trường hay đi làm thuê cho các công ty nước ngoài, các đại công ty... Khi tinh thần kỹ nghệ được tôn trọng, con cái sẽ thấy khâm phục cơ ngơi nhỏ nhưng độc đáo mà cha mẹ, ông bà mình lập ra. Việc biết làm một chiếc bánh trường tồn qua sóng gió thương trường, để vẫn đứng trong cửa hiệu đến ba bốn đời là chuyện hoàn toàn có thể đưa vào sách giáo khoa ngành kinh doanh, thậm chí sách đạo đức trong trường học...

Cho nên khi được truyền lại một cơ ngơi, các doanh nhân nên làm nó “lên tuổi”, đừng sớm mất tập trung mà “đa dạng hóa” lung tung sang các ngành thời thượng, lãi cao kiểu bong bóng. Vẫn biết thành đạt rồi ai cũng cần xả hơi, nhảy sang lĩnh vực mới một chút như một cách “nghỉ ngơi”, nhưng bậc thức giả luôn nhớ rằng: “Khi thời gian ngủ thì lịch sử vẫn thức!” - thức và có thể gây nên ba đào ngay buổi mai hôm sau. Khi đó, chính những con thuyền cũ dẻo dai qua thời gian lại là thứ cứu ta khỏi cơn hồng thủy của khủng hoảng.

LƯU VĨ LÂN

http://vn.news.yahoo.com/ch-n-n-nghi-p-trong-men-th-113400960.html